Diagnostyka ortopedyczna

Badanie ortopedyczne można wykonywać wtedy, gdy mamy  objawy chorobowe  oraz wtedy gdy tych objawów jeszcze nie ma, ale chcemy sprawdzić jakie predyspozycje kryją się u zdrowego osobnika. Z tą drugą sytuacją mamy do czynienia u młodych, rosnących psów –  czyli badanie wykonujemy profilaktycznie. Każdy pies dużej rasy powinien przejść badanie w kierunku dysplazji biodrowej i łokciowej w wieku 16-18 tygodni. Nawet jeśli porusza się prawidłowo i nie kuleje.

Zgodnie ze stanem wiedzy ortopedycznej przyjętym przez uznane towarzystwa ortopedyczne na świecie kalendarz wykonywania niezbędnych badań profilaktycznych wygląda następująco:

- stawy biodrowe 16-18 tygodni (wszystkie rasy duże, olbrzymie oraz predysponowane w tym Border Colie),
- stawy łokciowe 16 tygodni. Część chorób stawów łokciowych ujawnia się już w tym okresie, a część dopiero między 6-9 mc-em życia.
- nawykowe zwichnięcie rzepek u ras miniaturowych i małych – po 8 tyg. życia.

Badanie w kierunku dysplazji biodrowej - badanie to składa się z kilku etapów. Najpierw wykonywane jest badanie kliniczne aparatu ruchu bez znieczulenia. Następnie badanie w znieczuleniu. Ostatnim etapem są prześwietlenia rtg. Dopiero zestawienie danych z tych trzech elementów daje prawdziwy obraz stanu ortopedycznego psa.

Warto pamiętać, że pies przystępujący do takiego badania będzie znieczulany, więc musi przyjść na czczo w umówionym terminie. Pies musi zostać znieczulony do takiego badania ze względu na to, że tylko w znieczuleniu ulegną rozluźnieniu elementy anatomiczne mogące dawać fałszywie dobre wyniki bez znieczulenia.

Podstawową projekcja do oceny stawów biodrowych jest projekcja OFA (pies leży na grzbiecie, kończyny ma wyciągnięte do tyłu). Jeśli projekcja ta nie jest jednoznaczna, wykonujemy dodatkowe projekcje – np. boczną oraz DAR (ujawniającą dogrzbietową krawędź panewki) lub projekcje dynamiczne (pokazujące jak zachowują się stawy w przy obciążeniu). 

W trakcie badania szukamy odruchów Ortolaniego, Bardensa, wyznaczamy kąt nadwichnięcia oraz kąt redukcji.

Do badania rzepek wykonujemy projekcje jak dla stawów biodrowych OFA, projekcje boczne stawu kolanowego, projekcję w swobodnym wyproście stawu kolanowego. Ponieważ zwichnięcie rzepek jest tylko objawem niestabilności, a prawdziwa przyczyna tkwi w deformacjach kątowych kości udowej, w rotacji piszczeli, w spłyceniu bloczka kości udowej, w przebiegu mięśnia prostego uda, postawienie diagnozy jest trudniejsze. Ale ma to kluczowe znaczenie dla określenia postępowania chirurgicznego.

Ponieważ dysplazja biodrowa i łokciowa występują stosunkowo często, warto jest zbadać szczeniaka w okresie wzrostu. Zaniechanie tego badania we wczesnym szczenięctwie u psów objętych chorobą powoduje bardzo poważne konsekwencje w życiu dorosłym. Tylko u szczeniaka możemy wykonać najmniej inwazyjne zabiegi poprawiające rokowanie w dysplazjach.